Sevgili anne-babalar ve öğretmenler;

Sevgili anne-babalar ve öğretmenler;
Okunuyor Sevgili anne-babalar ve öğretmenler;

Genelde insan özelde çocukların toplumsal hayatta varlıklarını hakikat söz edebilmesi ve ruhsal sağlamlığı açısından, hislerini fark etmesi ve ayırt edebilmesi çok değerlidir. Bir çoğumuz bir çok duyguyu birbirinin yerine kullanıyor ve tam karşılılığını bilmeden yaşıyoruz.

Hislerin farkında olmak ne sağlar?

• His farkındalığı, yalnızca ruhsal sorunlar ortaya çıktığında değil günlük ömrün tamamında değerlidir.

• Ruhsal sorunların önlenmesi için hem çocuk hem de yetişkinlerde geliştirilmesi gereken bir kavramdır.

• Duygusal okuryazarlığın gelişmesi, his farkındalığı sağlamak için epey yararlıdır.

• Ebeveynlerin duygusal okuryazarlığının gelişmesi de çocukların hisleriyle kontakta kalabilmeyi öğrenmesi için birinci adımdır. Duygusal okuryazarlık; bireyin kendisinin ve oburlarının hislerini sağlıklı bir halde tanıma, manaya ve bu hislere karşılık verme yeteneği olarak tanımlanır.

• Hislerin farkında olmak ve onları faydamıza dönüştürmeyi başarmak, çocukların da bir duyguyu neden yaşadığını ve hisleri çok ağır hissedip zorlandıkları vakit neler yapabileceklerini bilmeyi sağlar.

Hisleri anlamak üzere teklifler;

• Hislerden kaçmayın

• Çocuklarınız ağladığında ne hissediyorsunuz? Gözden geçirin. Ağlayan bir çocuğun neden ağladığını yani altında yatan duyguyu anlayamadan sadece susturmaya çalışmak, altında yatan duyguyu çözmek yerine ağlama davranışını pekiştirir. Ağlamak bir sonuçtur ve bir harekettir. Ağlamak bir his değil bir hissin sonucudur. Örneğin memnunluktan, hüzünden, acıdan, hayal kırıklığından ötürü ağlayabiliriz.

• Tüm hislerin fonksiyonel olduğunu unutmayın.

• Siz hislerinizin ne kadar farkındasınız ve ne kadar tabir edebiliyorsunuz gözden geçirin. Bunun için sizde bol bol hissinizi lisana getirin. Eşinize, arkadaşlarınıza, ailenize, komşunuza, tahminen işvereninize tahminen kendinize sık sık hislerinizi söyleyin. Örneğin eşinize içinizden kırılmak yerine, ‘bugün evlilik yıl dönümüzdü ve bana armağan almanı, bir sürpriz yapmanı bekledim ve yapmadığın için üzgünüm, beklentim karşılanmadığı için hayal kırıklığı yaşıyorum’ demeyi deneyin.

• Çocuğunuzun hislerine sıkça geri bildirim verin. ‘oldukça kızmış görünüyorsun’ üzere. Ya da ‘hayal kırıklığına uğramış olmalısın’ ya da ‘seni oyuna almadıkları için üzgünsün, oyunda olmak isterdin’ üzere gibi.

• Yani evvel siz, oradaki duyguyu yanlışsız okuyun ve bastırmak yerine evvel açığa çıkarın. Unutmayın ki açığa çıkmış hisler rahatlayabilir ancak konuşulmamış ve bastırılmış olanlar şahısta daima rahatsız duygulanımın tırmanmasına neden olur.

• Hislerin yasaklanması çocuk üzerinde bir baskı oluşturacağını unutmayın.

• Hepimiz anlaşılmak isteriz ve karşımızdaki tarafından da anlaşıldığımızı hissettiğimizde hissimizi tanım etmekle değil, telafi etmek yani onarmakla vakit harcamaya geçeriz.

• Hislerimizi değil, davranışlarımızı denetim etmeliyiz! Çocuklar aşikâr hisleri yaşadığında bunu davranışa nasıl dökmeleri gerektiği hakkında onları bilgilendirmelisiniz. Hisler bir anda gelebilir ancak, sorun histe değil davranıştadır. ‘öfke kontrolü’ terimi bile epey yanlıştır. Öfke değil, öfke anında ortaya konan davranış denetim edilmelidir.

• Hissini sorarken ‘ne hissettin’ değil, ‘nasıl hissetin’ soru kalıbıyla sorun. ‘ne düşündün? ve sana nasıl hissettirdi’ gerçek soru kalıbı.

Aktiflik 1:

His iddiası oyunu:

Nasıl oynanır? His sözlerinin (mutlu, üzgün, şaşkın, kızgın, korkmuş) birer yazıcı ile çıkarılması ile kağıtlar karşıt bir halde yerlere atılır. Ve bir müzik açılır. Müzik eşliğinde dans edilir ve müzik durunca herkes kapalı olan kağıtlardan birinin üzerinde durur. Üzerinde durduğumuz kağıdı kapalı bir formda alırız ve yalnızca kendimiz bakıp yüzümüzde o duyguyu canlandırırız. Öbürleri de varsayım etmeye çalışır. Sonra da çocuktan, kağıdındaki duyguya örnek vermesi istenir. Örneğin kızgın yüz elindeyse, ‘ne olduğunda kızarsın?’ diye sorulur. ………… olduğunda kızgın hissederim.
Yararları: çocuk hem motor olarak aktivite içindedir, hem müzik takibi yaparak duracağı anı bekler ve dikkatini odaklar, hem sebat derecesi artar (tahmin edebilme esnasında), hem de hisleri yüz sözlerinden okumayı öğrenir.

Aktiflik 2:

Hisler üzerine sohbet:

Nasıl oynanır:

Çocuğunuzla hisler hakkında bir sohbet başlatın. Çocuğunuz sohbete katılmıyorsa sohbeti kendinizden örnek vererek başlatabilir yahut diğer bir vakte erteleyebilirsiniz. Sorularınız, hangi durumlarda hangi hisleri hissedebildiğimizle ilgili olsun. “Seni en çok ne şaşırtır? Ne vakit şaşkın olursun?” “Seni en çok ne korkutur?” üzere sorular sorabilirsiniz. Her bir his için birer örnek durum yahut olay belirleyin ve bu ihtimallerle ilgili olarak çocuğunuzla konuşun. Örneğin “Parka gitmek için hazırlanırken yağmur başlarsa…” üzere bir cümle kurun ve çocuğunuzun tamamlamasını isteyin.

Yararları:

Karşılaştığı durumlarda duygulanım repertuvarı geliştirmesini sağlar ve o anda yaşadığı duyguyu tanımasında kolaylık sağlar.

Aktiflik 3:

Hisleri tanıyalım:
Nasıl oyananır:
Aşağıdaki yüzlere bak ve boş yüzleri altında yazan hislere uygun olarak doldur. Çizimler bitince hisler üzerine bir sessiz sinema oynayın. Bakalım karşındakinin nasıl hissettiğini bulabilecek misin?

Memnunluk Istırap Utanç

Öfke Kaygı Şaşkınlık

Yararları: Çocuk hem hissini tanıma hem de onu resmedebilmeyi başarır.

Aktiflik 4:
Öfke balonu:

Nasıl oynanır?

Bu oyun bilhassa öfkesini çok ağır yaşayan ve öfkelendiğinde davranışlarını denetim edemeyip kendine, diğerlerine ya da eşyalara ziyan verme eğiliminde olan çocukların rahatlatılması için çok tesirli olabiliyor.

Bir adet balona muhtaçlığımız var. Balonu alın ve çocuğunuza onu öfkelendiren şeyleri sorun. O her öfke tabiri söylediğinde balonu güçlüce şişirin. Her öfke hissinde daha da büyüyen balonu sıkıca bağlayın. Çocuğun ezerek ya da çiğneyerek ya da iğneyle patlatmasını isteyin ve pufff….
Yararı: Çocuk öfke hissinin başlayıp, bitebileceğini ve kaybolacağını hissetmiş olur. Öfkenin başka hislerden daha ağır olduğuna inanan çocuk için bilhassa yararlıdır.

Aktiflik 5:

Korktuğunu komik çiz:

Nasıl oynanır?

Bu oyunda bilhassa ağır dehşetleri olan çocuklarda yararlı olabilmektedir.

Çocuğunuza şu yönergeyi verin:

‘korkuların bir biçimi yoktur. Rengi de yoktur. Ancak sen ona bir form ver. Seni en çok korkutan karateri/şeyi düşün. Neye benziyor nasıl bir manzarası var? Hissettiğin endişeyi çiz ve ona bir isim ver’

Bu noktadan sonra da çocuk resmi bitirdiğinde, ‘hadi artık de bunu komik hale getir. Örneğin ona komik renkli saçlar ya da küpeler çizebilirsin, komik bir şapka takabilirsin. Artık nasıl görünüyor’ diye soruyoruz.

Yararı: çocuğun zihninde oluşturduğu kaygıyı tekrar kendi görselleştirmesiyle birlikte öteki bir karaktere çevirmesi ve onun hakkında itimat duyduğu başka yetişkinle gülmesi çocukta, korkusu üzerinde bir rahatlamaya yol açacak ve tansiyonunu azaltacaktır.

Aktiflik 6:

His albümü:

Nasıl oynanır?

Çocuklarınız ile birlikte aile albümlerinizi inceleyin, fotoğraflardaki his durumları ve nedenleri hakkında sohbet edin.

Yararı: Geçmişi ve geçmişte yaşanan gün hakkında kıymetlendirme yapabilme ve his repertuvarını geliştirmeyi sağlar.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler biricerik.com takipciodasi.com Dostca.net Mevsim.org sohbet Sohbet