İşaret lisanında bilgi kirliliği, yanlış işaretleri yaygınlaştırıyor

İşaret lisanında bilgi kirliliği, yanlış işaretleri yaygınlaştırıyor
Okunuyor İşaret lisanında bilgi kirliliği, yanlış işaretleri yaygınlaştırıyor

aWfr4BcelkaIRzLUgGcfSQ

İşitme Engelliler ve Aileleri Derneği Lider Yardımcısı Onur Cantimur, Türkiye’de birinci sefer Türk Lisan Kurumu’nun 2007’de düzenlediği Birinci Türk İşaret Lisanı Çalıştayı ile 7 Haziran’ın Türk İşaret Lisanı Bayramı olarak kutlanmaya başladığını hatırlatarak, birinci işitme engelliler okulunun 1889’da Sağır ve Dilsizler Okulu olarak Hamidiye Ticaret Mektebi bünyesinde açıldığını lisana getirdi.

Türk İşaret Lisanı için lisans seviyesinde eğitim programı bulunmadığını, yalnızca yüksek lisans seviyesinde eğitim olduğunu belirten Cantimur, şu bilgileri paylaştı:

“Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Halk Eğitim Merkezleri tarafından 120 saatlik birinci kurda temel bağlantı seviyesinde işaret lisanı veriliyor. İkinci kur olarak 200 saatte orta seviyede eğitim veriliyor. 200 saatlik bu kursu alanlar ‘eğitmen’ ve ‘tercüman’ olmaya hak kazanıyor. Bir kaç ay İngilizce kurslarına giderek ‘mütercim tercüman’ olunamayacağı üzere halk eğitim kursları ile de işaret lisanı tercümanı ve eğitmen olunamaz. Bu kurslarda işaret lisanı kursları 120+200 saat yerine Avrupa Lisan Portfolyosu tarafından standardize edilen A1, A2, B1, B2, C1 ve C2 olarak seviyelendirilmelidir. B1 ve üzeri işaret lisan yeterliliğine sahip bireyler işaret lisanı eğitmeni ve tercümanı olabilmelidir. İşaret lisan yeterliliği YÖK ve MEB iş birliğinde standart hale getirilebilir. Eğitmenlik dokümanı alanların alanda, derneklerde tecrübe kazanmadan eğitim vermemesi gerekiyor. Nitelikli insan kaynağı oluşturulması üzerine bir hareket planı, siyaset dokümanının acilen hazırlanması gerekmektedir”

Cantimur, lisan farklılıklarının bilinmesi ve işaret lisanının öteki lisanlar üzere uğraş isteyen bir lisan olduğunun anlaşılması gerektiğini vurgulayarak, “Ankara, İstanbul üzere farklı şiveler var. Bilmeyen eğitmenler, codalar yahut sağırlar eğitim almış olanlara bu işaret yanlış diyebiliyor. MEB müfredatına bağlı olarak eğitim veriliyor. Lakin farklılıkları da bilmek kıymetli, nasıl ki bizler kelamlı lisanda herkesin İstanbul Türkçesi konuşmasını beklemiyorsak şiveler, yöresel farklılıklar sağır toplumunun da kültürel kıymetleridir. Bilgi kirliliği yaygın, müzik çevirilerinden işaret lisanı öğrenilmemesi gerekiyor. Her önüne gelenin işaret lisanı müzik görüntüsü çekmesi yanlış işaretleri yaygınlaştırıyor” diye konuştu.

“İŞARET LİSANI BİR ANADİL, BİREBİR VAKİTTE İNSAN HAKKI”

Onur Cantimur, üniversitede işaret lisanı ile ders veren sağır akademisyen Hasan Dikyuva’nın anadili olan işaret lisanında tez savunması yapamadığına değinirken, “ABD’de yalnızca sağır öğrencilerin kabul edildiği Gallaudet Üniversitesi’nde işaret lisanı ile tez savunması yapılmaktadır. İşaret lisanı bir anadil olup tıpkı vakitte insan hakkıdır. Bu durum birebir vakitte ‘fırsat eşitliği’ sağlanmaması manasına da gelmektedir” dedi.

Mevzuatın halk eğitimde işaret lisanı eğitmenliği için ön lisans mezunu olma kuralı koştuğunu belirten Cantimur, “Oysa sağırların birçok özel eğitim meslek lisesi mezunu olup ortalarında üniversiteye erişebileni az. İşaret lisanı kurslarında öncelikle işaret lisanı sertifikası olan işaret lisanı yeterliliğine sahip işitme engelliler misyon almalıdır. İşitme engelliler için ön lisans kuralı lise mezunu olma koşuluna dönüştürülebilir” görüşünü lisana getirdi.

“TÜRK İŞARET LİSANI YALNIZCA KURSLARLA ÖĞRENİLEBİLECEK BİR LİSAN DEĞİL”

İşaret lisanı eğitim kitabı çıkaracak olanların, Türk İşaret Lisanı Bilim ve Onay Heyetine (TİDBO) müracaatı ve kitapların TİDBO onayından geçmesi gerektiğini anlatan Cantimur, Türk İşaret Dili’nin yalnızca kurslarla öğrenilecek bir lisan olmadığını vurguladı.

Cantimur, Halk Eğitim Merkezlerinde işaret lisanı eğitmenlerinin yeterliliği ve kendilerini yeni tutup tutmadıklarının denetim edilmesi gerektiğinin altını çizerek, “Bu sistemin bir gibisi Adalet Bakanlığında uzman alımı sırasında yapılmaktadır. Temel uzmanlık eğitiminin alınmasını zarurî tutan bakanlık 3 senede 1 eğitim alma, sertifika yenileme mecburiliği getirmiştir” dedi.

Özel eğitim okullarına atanan öğretmenlerin çok âlâ düzeyde işaret lisanı bilmeleri gerektiğine işaret eden Cantimur, “Müdüründen öğretmenine, memurundan hizmetlisine kadar işaret lisanını düzgün bilmeleri hem erişilebilirlik hem de çocukların bir birey olduğunu hissetmeleri açısından değerli. Hakikaten ülkemizin 2007 yılında imzalayıp 2009’da onaylayarak taraf olduğu BM Engelli Hakları Kontratının Eğitim başlıklı 24. hususu 4. fıkrasında işaret lisanını bilen öğretmenlerin işe alınması gerektiği vurgulanmaktadır” diye konuştu.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler biricerik.com takipciodasi.com Dostca.net deneme bonusu Mevsim.org sohbet Sohbet zbahis zbahis zbahis zbahis zbahis